मुख्य सामग्री को स्किप करे

hindi-cis

संचार_एवं_सूचना_सेवाएं

1996_में_जेएनयु_ने_विश्वविद्यालय_के_अकादमिक_संकुल_में_सारे_कैंपस_को_जोड़ने_वाली_कंप्यूटर_प्रणाली_की_स्थापना_की_चेष्टा_शुरू_की_।इस_नेटवर्क_को_सावधानी_से_नियोजित_किया_गया_एवं_सारी_मुख्य_इमारतों_को_फाइबर_ऑप्टिक_केबलिंग_के_माध्यम_से_जोड़कर_भविष्य_में_किसी_भी_तरह_के_बदलावों_का_विकल्प_खुला_रखा_गया।_इस_कार्य_के_परिमाण_को_देखते_हुए_यह_फैसला_लिया_गया_कि_नेटवर्क_की_गतिविधियों_की_केन्द्रीय_रूप_से_देखरेख_करने_के_लिए_एक_अलग_केंद्र_की_आवश्यकता_है_।_इस_तरह_सीआईएस_की_स्थापना_हुई_|

 

संचारण_एवं_सूचना_सेवा_केंद्र_की_स्थापना_फरवरी_1997 में_एक_स्वतंत्र_केंद्र_के_रूप_में_हुई_जिसकी_अध्यक्षता_ज्येष्ठ_प्रोफेसर_ने_निदेशक_के_रूप_में_की_।मई_1997_तक_यह_जगह_तैयार_हो_गयी_थी_एवं_यहाँ_विभिन्न_विभागों_से_करीब_आधा_दर्जन_हुने_हुए_लोगों_को_लेकर_कार्य_शुरू_किया_गया_।

सीआईएस_ने_1997_में_विश्वविद्यालय_की_आधिकारिक_वेबसाइट,_www.jnu.ac.in शुरू_की_।

 

2001_में_सीआईएस_सूचना_तकनीकी_विद्यालय_का_भाग_बन_गया_।_सिट_का_मुख्य_कार्य_शिक्षण_एवं_शोध_के_क्षेत्र_में_सूचना_तकनीकी_का_प्रयोग_करना_एवं_यह_जानना_है_कि_सूचना_के_हर_क्षेत्र_में_-_ जैविक,_भौगोलिक,_आर्थिक_आदि_-_जानकारी_के_अतिरिक्त_रूप_से_उपलब्ध_होने_को_अकादमिक_सन्दर्भ_में_किस_प्रकार_प्रभावी_रूप_से_प्रयोग_में_लाया_जा_सकता_है_।_ 

 

बैंडविड्थ_धीरे_धीरे_बढ़_रहा_है_।_2002 में_इंटरनेट_बैंडविड्थ_को_2 एमबीपीएस_तक_बढ़ाया_गया_।यह_2003_में_दोगुना_हो_गया_एवं_2004_में_तिगुना_हो_गया_।_2004 में_इंट्रानेट_बैंडविड्थ_1_जीबीपीएस_तक_बढ़_गया_।_जेएनयु_में_हमारे_सिरे_से_एकीकृत_दो_अलग_आईएसपी_के_माध्यम_से_20एमबीपीएस_इंटरनेट_बैंडविड्थ_उपलब्ध_था,_जिससे_दोनों_आईएसपी_से_बिना_किसी_परेशानी_के_इसका_प्रयोग_किया_जा_सके_।_वर्तमान_में_विश्वविद्यालय_के_पास_राष्ट्रीय_ज्ञान_नेटवर्क_(एनकेएन)_के_माध्यम_से_1_जीबीपीएस_की_बैंडविड्थ_उपलब्ध_है_।

 

सीआईएस_के_पास_एक_फ़ायरवॉल_सॉफ्टवेयर_है_जो_जेएनयु_के_नेटवर्क_को_बाहरी_हैकरों_से_बचाते_हैं,_एवं_इसके_अलावा_उस_भार_को_बांटते_हैं_जो_अलग_अलग_फाइबरों_से_प्राप्त_होता_है,_जिनमें_एक_एमटीएनएल_फाइबर_तथा_दूसरा_पॉवर_ग्रिड_फाइबर_।_एकीकृत_जोखिम_प्रबंधन_प्रणाली_को_नेटवर्क_को_हैकरों_से_बचाने_के_लिए_लगाया_गया_है_जिससे_कि_अनावाश्यक_ट्रैफिक_हटता।_प्राथमिकताओं_को_निर्धारित_करके_ट्रैफिक_व्यवस्थित_किया_जाता_है_एवं_अनचाहे_वेबसाइटों_को_बंद_किया_जा_सकता_है_।

 

मेल_सॉफ्टवेयर_को_ग्रुपवाइज_8.0 में_अपग्रेड_कर_दिया_गया_है_जिसमें_कई_अतिरिक्त_खूबियाँ_हैं_जो_अकादमिक_समिति_के_लिए_उपयोगी_साबित_होती_है।_इस_नए_सॉफ्टवेयर_से_त्वरित_सन्देश_भेजना,_दस्तावेज़_साझा_करना,_लोगों_द्वारा_अपने_निजी_मेलबॉक्स_को_आर्काइव_करना_आदि_मुमकिन_है।_इस_साल_के_दौरान_मेल_सर्वर_को_उच्च_क्षमता_वाले_सामान्य_संग्रहण_एवं_सर्वर_को_झुण्ड_में_जोड़कर_ज़्यादा_स्थिर_बनाने_के_लिए_अतिरिक्त_हार्डवेयर_की_व्यवस्था_की_जा_रही_है_।_ 

 

अगस्त_2011 में_उप_कुलाधिपति_ने_सीआईएस_में_काम_कर_रहे_तकनीकी_एवं_कंप्यूटर_स्टाफ_तथा_इ_गवर्नेंस_एंड_यूनिवर्सिटी_कंप्यूटर_मेंटेनेंस_सेल_(युसीएमसी)_को_मिलाकर_इ_गवर्नेंस_एवं_नेटवर्क_से_जुड़े_कार्यों_के_स्वाभाविक_निष्पादन_के_लिए_संचारण_एवं_सूचना_सेवा_में_बदलाव_की_स्वीकृति_दे_दी_।